Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Wojewódzkiej Policji z siedzibą w Radomiu - 50 lat tradycji, wiedzy i nowoczesnej kryminalistyki
Dziś (22.10.2026 r.) w Akademii Handlowej Nauk Stosowanych w Radomiu odbyły się uroczyste obchody 50-lecia Laboratorium Kryminalistycznego Komendy Wojewódzkiej Policji z siedzibą w Radomiu, połączone z IV Konferencją „Kryminalistyka i zmieniająca się rzeczywistość miejsc przestępstw”. W wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele kierownictwa Policji, środowiska naukowego oraz byli i obecni eksperci, którzy przez pół wieku budowali jeden z ważniejszych ośrodków kryminalistyki na Mazowszu.
Podczas uroczystości obecni byli m.in. Komendant Wojewódzki Policji zs. w Radomiu, nadinspektor Waldemar Wołowiec; Rektor Akademii Handlowej Nauk Stosowanych, profesor Emilia Żuchowska-Kotlarz; I Zastępca Komendanta Wojewódzkiego Policji zs. w Radomiu, inspektor Piotr Janik oraz Zastępca Dyrektora Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji, młodszy inspektor Kamil Starzomczyk. Wręczono okolicznościowe upominki byłym naczelnikom laboratorium, przedstawicielom Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji oraz naczelnikom laboratoriów z innych garnizonów.
Komendant Wojewódzki Policji zs. w Radomiu, nadinsp. Waldemar Wołowiec w swoim przemówieniu zwrócił uwagę, że praca w laboratorium wymaga wyjątkowej precyzji, dociekliwości i cierpliwości, ponieważ niejednokrotnie drobny, pozornie nieistotny ślad pozwala odtworzyć przebieg zdarzenia lub zidentyfikować sprawcę. Za każdą ekspertyzą stoi nie tylko wiedza i metody badawcze, lecz przede wszystkim człowiek. Wyraził dumę z tego, że mazowiecka Policja może korzystać z wiedzy i doświadczenia tak wyspecjalizowanego zespołu. Podziękował byłym naczelnikom za budowanie fundamentów, na których opiera się dzisiejsza działalność jednostki, a obecnemu kierownictwu – za odpowiedzialne prowadzenie zespołu i troskę o wysokie standardy. Nadinspektor Waldemar Wołowiec podkreślił również, że kryminalistyka nieustannie się rozwija, a nowe technologie i zmieniające się metody działania sprawców wymagają ciągłego poszerzania wiedzy oraz współpracy ze środowiskiem naukowym. Wyraził przekonanie, że dzisiejsza konferencja doskonale wpisuje się w tę potrzebę.
Z okazji jubileuszu złożył życzenia dalszego rozwoju zawodowego, satysfakcji z wykonywanych zadań oraz nieustającej pasji w odkrywaniu tego, co na pierwszy rzut oka pozostaje niewidoczne. Szczególne podziękowania skierował do naczelnik Laboratorium młodszej inspektor Anety Najman za codzienne kierowanie zespołem oraz do wszystkich osób zaangażowanych w przygotowanie uroczystości. Podziękował również Rektor za dotychczasową współpracę i wsparcie mazowieckiej Policji.
Część konferencyjna poświęcona była współczesnym wyzwaniom kryminalistyki. Wykłady wygłosili m.in. dr hab. Dariusz Wilk – kierownik Pracowni Kryminalistyki Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego, ppłk dr Bartosz Klepczyński – kierownik Laboratorium Kryminalistycznego Żandarmerii Wojskowej, dr Paweł Leśniewski – kierownik Pracowni Entomoskopii Akademii Nauk Stosowanych im. Stanisława Staszica w Pile, mgr inż. Maciej Świętek – ekspert Pracowni Badania Mikrośladów Instytutu Ekspertyz Sądowych im. Prof. dra Jana Sehna w Krakowie, mgr Jacek Barwicki – główny specjalista Centrum Szkoleń i Ekspertyz Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych, kom. mgr Monika Krzyczkowska – ekspert Biura Zwalczania Przestępczości Ekonomicznej Komendy Głównej Policji.
Pięćdziesiąt lat działalności laboratorium to nie tylko rozwój infrastruktury i metod badawczych, lecz przede wszystkim historia ludzi, którzy konsekwentnie dążyli do odczytywania prawdy zapisanej w śladach. Dziś jednostka pozostaje ważnym elementem zaplecza eksperckiego mazowieckiej Policji oraz miejscem kształcenia kolejnych pokoleń techników i biegłych.
Kryminalistyka od zawsze opierała się na połączeniu doświadczenia, wiedzy i umiejętności dostrzegania tego, co na pierwszy rzut oka pozostaje niewidoczne. Ślad pozostawiony na miejscu zdarzenia, dokument, którego autentyczność budzi wątpliwości, zapis znajdujący się na nośniku cyfrowym, fragment materiału czy charakterystyczne odwzorowanie mogą stać się ważnym elementem prowadzonego postępowania. Aby jednak ślad mógł przemówić, potrzebna jest wiedza ludzi, odpowiednie metody badawcze, nowoczesna aparatura i rygorystycznie przestrzegane procedury.
Od pół wieku taką właśnie rolę pełni Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Wojewódzkiej Policji z siedzibą w Radomiu.
Historia laboratorium sięga 1976 roku, kiedy działalność rozpoczęła Samodzielna Sekcja Wydziału Kryminalistyki z pracowniami daktyloskopii, mechanoskopii i traseologii, badań pisma oraz fotografią. Początki były więc związane przede wszystkim z klasycznymi dziedzinami kryminalistyki, które przez kolejne dekady stały się fundamentem rozwoju radomskiego laboratorium.
Przełomowym momentem był rok 1990, kiedy utworzono Laboratorium Kryminalistyczne, a w jego strukturze pojawiła się między innymi pracownia badań wypadków drogowych. W kolejnych latach zakres działalności systematycznie się poszerzał. W 1994 roku powstała pracownia osmologii, a po reformie administracyjnej kraju w 1999 roku laboratorium dostosowało swoją strukturę do nowych zadań i obszaru działania.
Prawdziwe przyspieszenie rozwoju nastąpiło w pierwszych dekadach XXI wieku. Rozwijano kolejne specjalności, wdrażano nowe technologie i inwestowano w specjalistyczną infrastrukturę. W 2010 roku laboratorium przeniosło się do nowoczesnego kompleksu przy ulicy Bolesława Limanowskiego 95 w Radomiu. Obiekt został przygotowany z myślą o specyfice pracy ekspertów kryminalistyki. Znajdują się w nim specjalistyczne pracownie, pomieszczenia badawcze oraz infrastruktura umożliwiająca wykonywanie zaawansowanych ekspertyz.
Kolejnym ważnym etapem był rok 2012, kiedy uruchomiono pracownię broni i balistyki. Rok później laboratorium uzyskało akredytację Polskiego Centrum Akredytacji nr AB 1434. Było to wydarzenie szczególnie istotne, ponieważ akredytacja potwierdziła kompetencje laboratorium do wykonywania określonych badań zgodnie z wymaganiami systemu jakości.
Dzisiaj akredytacja i wymagania normy PN-EN ISO/IEC 17025 stanowią jeden z najważniejszych fundamentów funkcjonowania Laboratorium. Oznacza to, że w procesie badawczym znaczenie mają nie tylko wiedza i doświadczenie eksperta, lecz także odpowiednio zwalidowane metody, właściwe wyposażenie, nadzorowane procedury, kompetencje personelu, dokumentowanie wyników oraz systematyczne monitorowanie jakości.
Współczesne Laboratorium Kryminalistyczne KWP z siedzibą w Radomiu jest jednostką o bardzo szerokim profilu działalności. Łączy klasyczne dziedziny kryminalistyki z najnowszymi technologiami i metodami analitycznymi. W jego strukturze funkcjonuje 15 specjalistycznych pracowni, między innymi specjalistyczne pracownie zajmujące się badaniami dokumentów, informatyką i cyfrowymi nośnikami danych, mechanoskopią, bronią i balistyką, wypadkami drogowymi, daktyloskopią, traseologią oraz badaniami chemicznymi.
Badania dokumentów obejmują zarówno klasyczne ekspertyzy pisma i podpisów, jak i techniczne badania dokumentów, pozwalające analizować sposób ich wykonania, autentyczność oraz ślady ingerencji. Rozwój technologii sprawił natomiast, że coraz większe znaczenie mają badania informatyczne i analiza cyfrowych nośników danych. Współczesna kryminalistyka musi bowiem odpowiadać na wyzwania świata, w którym istotny materiał dowodowy może znajdować się nie tylko na miejscu zdarzenia, ale również w komputerze, telefonie czy innym urządzeniu elektronicznym.
Istotną część działalności stanowią również badania mechanoskopijne, balistyczne oraz analiza wypadków drogowych. Pozwalają one na odtwarzanie określonych mechanizmów powstawania śladów, identyfikację narzędzi, badanie broni i amunicji oraz analizę okoliczności zdarzeń drogowych. Nieodłącznym elementem pracy laboratorium pozostaje daktyloskopia. Identyfikacja śladów linii papilarnych należy do najbardziej rozpoznawalnych metod kryminalistycznych, jednak także ta dziedzina nieustannie się rozwija. W strukturze laboratorium funkcjonuje między innymi Wojewódzka Registratura Daktyloskopijna oraz pracownie zajmujące się identyfikacją i wizualizacją śladów.Uzupełnieniem tych specjalności są badania traseologiczne, chemiczne oraz szereg innych czynności technicznych i analitycznych.
W ostatnich latach szczególnego znaczenia nabrał również rozwój technologiczny. Laboratorium systematycznie inwestuje w nowoczesne wyposażenie. W 2024 roku dzięki środkom Samorządu Województwa Mazowieckiego zakupiono sprzęt o wartości około 980 tysięcy złotych. Wśród nowych urządzeń znalazły się między innymi przenośny analizator rentgenowski, moduł wstępnej identyfikacji nieznanych substancji, specjalistyczne stoły, mikroskopy, komora cyjanoakrylowa oraz hybrydowy łapacz pocisków.
Nowoczesna aparatura jest jednak tylko jednym z elementów sukcesu laboratorium. Najważniejszym pozostaje człowiek – ekspert posiadający wiedzę, doświadczenie i umiejętność właściwego interpretowania wyników badań. Aktualnie laboratorium zatrudnia 56 policjantów i 11 pracowników cywilnych, z których 49 posiada uprawnienia biegłych, 8 certyfikowanych specjalistów, a w procesie kształcenia pozostaje 7 osób.
Dlatego Laboratorium jest nie tylko miejscem wykonywania ekspertyz. Jest również ośrodkiem doskonalenia zawodowego i wymiany wiedzy. Funkcjonariusze laboratorium prowadzą szkolenia dla techników kryminalistyki garnizonu mazowieckiego, uczestniczą w przedsięwzięciach edukacyjnych, wizytach studyjnych i spotkaniach ze studentami oraz młodzieżą.
Laboratorium współpracuje także ze środowiskiem naukowym i ekspertami z innych dziedzin. Organizowane konferencje i spotkania naukowe poświęcone są zarówno klasycznym zagadnieniom kryminalistyki, jak i nowym wyzwaniom pojawiającym się wraz z rozwojem technologii i zmieniającymi się formami przestępczości.
W 2025 roku struktura Laboratorium została dodatkowo wzmocniona poprzez utworzenie Sekcji Nadzoru. W jej ramach funkcjonują między innymi Zespół ds. Jakości oraz Zespół ds. Nadzoru nad Technikami Kryminalistyki. Jest to ważny element dalszego rozwoju organizacji, ponieważ współczesna kryminalistyka wymaga nie tylko wysokich kompetencji specjalistycznych, lecz także stałego nadzoru nad jakością wykonywanych badań i prawidłowością procesów.
Skala działalności laboratorium pokazuje, jak szeroki zakres odpowiedzialności spoczywa na jego pracownikach. Ekspertyzy dotyczą spraw o różnym charakterze i stopniu skomplikowania, a czas potrzebny na ich wykonanie zależy od rodzaju badania, ilości materiału dowodowego oraz stopnia złożoności sprawy. Szczególnie wymagające pozostają między innymi badania chemiczne, wypadków drogowych, balistyczne, analizy informatyczne oraz cyfrowych nośników danych. Każde badanie ma jednak wspólny cel – dostarczenie wiedzy, która może pomóc w ustaleniu przebiegu zdarzenia, identyfikacji osoby, przedmiotu lub mechanizmu powstania śladu, a w konsekwencji w wyjaśnieniu okoliczności sprawy.
W tym właśnie miejscu najlepiej widać znaczenie Laboratorium Kryminalistycznego. Jego praca pozostaje często niewidoczna dla osób obserwujących końcowy etap postępowania. Znajdujący się w opinii biegłego wynik ekspertyzy pojawia się w aktach sprawy, jest odczytywany w postępowaniu sądowym. Za każdym takim dokumentem stoją jednak godziny pracy, specjalistyczna wiedza, analiza materiału dowodowego, wykorzystanie zaawansowanej aparatury i odpowiedzialność za każde sformułowane wnioski.
Pięćdziesiąt lat historii Laboratorium Kryminalistycznego KWP z siedzibą w Radomiu to zatem nie tylko historia kolejnych zmian organizacyjnych i rozwoju infrastruktury. To przede wszystkim historia ludzi, którzy przez kolejne dekady rozwijali kryminalistykę, doskonalili metody badawcze i odpowiadali na nowe wyzwania stojące przed Policją.
Od pierwszych pracowni daktyloskopii, mechanoskopii, traseologii, pisma i fotografii, poprzez rozwój balistyki, badań wypadków drogowych i badań chemicznych, aż po współczesne badania informatyczne, cyfrowe i zaawansowane analizy laboratoryjne – zmieniały się technologie, narzędzia i charakter przestępczości. Niezmienny pozostał natomiast cel: wykorzystanie wiedzy i nauki do ujawniania prawdy zapisanej w śladach.
Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Wojewódzkiej Policji z siedzibą w Radomiu jest dziś ważnym elementem zaplecza eksperckiego mazowieckiej Policji. Wspiera czynności wykrywcze i postępowania przygotowawcze, dostarcza specjalistycznej wiedzy, rozwija metody badawcze, szkoli kolejne pokolenia techników i ekspertów oraz pozostaje otwarte na współpracę ze światem nauki.
Pięćdziesiąt lat to historia zapisana w ludziach, wiedzy i śladach. A każdy ślad ma swoją historię. Zadaniem kryminalistyki jest ją odczytać.
Labolatorum Kryminalistyczne KWP zs. w Radomiu/Zespół Prasowy KWP zs. w Radomiu