Prędkość dopuszczalna a prędkość bezpieczna – obowiązki kierującego w świetle przepisów
Jednym z podstawowych obowiązków kierującego pojazdem jest dostosowanie prędkości do warunków panujących na drodze. Obowiązujące przepisy jednoznacznie wskazują, że samo przestrzeganie prędkości dopuszczalnej nie zwalnia z odpowiedzialności za bezpieczeństwo. Kluczowe znaczenie ma bowiem prędkość bezpieczna, czyli taka, która pozwala na panowanie nad pojazdem w każdych warunkach drogowych.
Prędkość dopuszczalna wynika z przepisów lub znaków drogowych. Prędkość bezpieczna natomiast jest efektem bieżącej oceny sytuacji na drodze i musi uwzględniać warunki atmosferyczne, stan nawierzchni, widoczność, natężenie ruchu oraz charakter drogi. Kierujący ma obowiązek tak dobrać prędkość, aby w razie potrzeby mógł bezpiecznie zatrzymać pojazd i uniknąć zagrożenia.
Szczególnego znaczenia obowiązek ten nabiera w okresie zimowym. Opady śniegu, oblodzenie jezdni, niska temperatura czy ograniczona widoczność powodują znaczne wydłużenie drogi hamowania oraz zmniejszenie przyczepności pojazdu. W takich warunkach nawet jazda z prędkością mieszczącą się w obowiązujących limitach może prowadzić do utraty panowania nad pojazdem.
Przepisy prawa o ruchu drogowym nakładają na kierujących również obowiązek zachowania szczególnej ostrożności, zwłaszcza w rejonie skrzyżowań, przejść dla pieszych, przejazdów kolejowych oraz w miejscach o zwiększonym natężeniu ruchu. Niedostosowanie prędkości do warunków panujących na drodze jest jedną z najczęstszych przyczyn zdarzeń drogowych.
Równie istotnym obowiązkiem kierującego jest właściwe przygotowanie pojazdu do jazdy. Zgodnie z przepisami pojazd uczestniczący w ruchu ma być utrzymany w takim stanie, aby nie zagrażał bezpieczeństwu oraz zapewniał kierującemu odpowiednie pole widzenia. Oznacza to konieczność dokładnego usunięcia śniegu i lodu z szyb, lusterek, świateł oraz tablic rejestracyjnych przed rozpoczęciem jazdy.
Jazda pojazdem z nieodśnieżonymi lub oblodzonymi szybami, które ograniczają widoczność, stanowi wykroczenie. Podobnie traktowane jest pozostawienie śniegu lub lodu na dachu pojazdu. Oderwane w trakcie jazdy bryły lodu lub zwały śniegu mogą spaść na inne pojazdy lub pieszych, stwarzając realne zagrożenie dla życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami w Polsce takie zachowania mogą skutkować:
nałożeniem mandatu karnego za naruszenie przepisów dotyczących bezpieczeństwa i porządku w ruchu drogowym, skierowaniem wniosku o ukaranie do sądu, zatrzymaniem dowodu rejestracyjnego pojazdu w przypadku stwierdzenia, że jego stan techniczny lub przygotowanie do jazdy stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa, odpowiedzialnością za spowodowanie zagrożenia w ruchu drogowym, jeżeli nieodśnieżony pojazd doprowadzi do niebezpiecznej sytuacji lub zdarzenia.
Warto podkreślić, że w przypadku zdarzenia drogowego ocenie podlega nie tylko to, czy kierujący przekroczył prędkość dopuszczalną, ale również to, czy poruszał się z prędkością bezpieczną oraz czy właściwie przygotował pojazd do jazdy. Odpowiedzialność prawna może zostać przypisana także wtedy, gdy formalne limity prędkości nie zostały przekroczone, a pojazd nie spełniał wymogów bezpieczeństwa.
Policja apeluje do wszystkich kierujących o rozwagę, odpowiedzialność i rzetelne przygotowanie pojazdu przed wyruszeniem w drogę. Przestrzeganie przepisów, dostosowanie prędkości do warunków oraz usunięcie śniegu i lodu z pojazdu to podstawowe działania, które realnie wpływają na bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu drogowego.
asp Weronika Wujek